مطلب زیر گفتگویی است با استاد فرید زولاند، یکی از ستونهای آهنگسازی پاپ ایران، که به بهانة بررسی پروندة خوانندة سالهای دور "زنده یاد مازیار" توسط دوستم  آقای جواد بیژنی برای یکی از مجلات داخل کشور انجام شد اما بنا به دلایلی منتشر نگردید.

استاد، از زنده یاد مازیار ، چگونگی آشنایی و همکاری تان برایمان بگوئید:
مازیار یکی از خوانندگان بود که بسیار خوب و با احساس می‌خواند. پس از معرفی ایشان به جامعة هنری توسط استاد پازوکی با آهنگسازان مختلفی کار کرد. تا اینکه در سال 54 آهنگ"معراج" ( در کوچه ای که جز تو آواز عابری نیست) با شعری از اردلان سرفراز را برایشان ساختم. کار معراج در آن زمان کار بسیار مشکلی بود. با فاصله‌هایی که از نظر ملودی و شعر در آن بود ، مازیار به زیبایی آن را اجرا ‌کرد . مازیار کارش را باور داشت و همیشه جویای کار خوب بود. انسان بسیار افتاده‌ای بود که به همکارانش احترام می گذاشت . مصداق کامل این ضرب‌المثل بود که درخت هر چه پرباتر سرش پائین تر.مازیار جوان سرحال و شوخ‌طبعی بود تا پیش از انقلاب با هم رفت و آمد زیادی داشتم. با هم قدم می‌زدیم با هم برای خوردن غذا بیرون می رفتیم. ولی به علت مهاجرتم به خارج از کشور فرصتی برای تولید کارهای مشترک دیگر ایجاد نشد. بعد از مهاجرتم به خارج کشور در همان سالهای اولیه که تحمل غربت بسیار سخت بود، بارها و بارها آهنگ" ایران ایران" مازیار را می‌گذاشتم و گوش می‌کردم همراه با صدای او گریة سیری می کردم! اثر صدای مازیار و آن کلام و آهنگ خوب هیچگاه از یادم نمی رود. بعد ها هم در تماسهای تلفنی که با او داشتم به او پیشنهاد دادم که برای ادامة همکاری به خارج از کشور بیاید که به علت تعلقاتش در ایران قبول نکرد.

استاد زولاند در مورد اوضاع نابسامان موسیقی پاپ ایران در داخل و خارج کشور اینگونه می گوید:
متأسفانه مشکلی که قبلاً در خارج از کشور داشتیم امروزه به داخل کشور هم سرایت کرده. یک عده که اصلاً نباید بخوانند و دنبال این کار بیایند، با مقداری پول که در جیبشان گذاشتند، آمده‌اند دنبال یک سری کار ارزان وپیش‌پا افتاده و تقلیدی که این نوع کارها  طبعاً مملو از اشعار ارزان و ملودی‌های غلط و تنظیم‌های بد است. متأسفانه بعضی از آهنگسازها که اگر زندگی برآنها سخت بگیرد، نمی توانند گرسنگی را تحمل کنند و راضی به انجام کارهای سخت دیگری هم نیستند،  تن می دهند به اینکه کارشان را به افراد ناواردی که گفته شد بسپارند. البته این بدان معنی نیست که فکر کنید با کار شاد یا ریتمیک مخالف باشم. اما  با ورود حجم انبوه تولیدات سطحی و ارزان قیمت این دسته از به اصطلاح‌خواننده‌ها که حتی بخاطر مشهور شدن حاضرند مبالغ کلانی برای عرضة رایگان آثار ضعیف خود هزینه کنند، پدیده‌‌ای چون دانلود آهنگ از اینترنت رواج پیدا می‌کند . در این بین بیشترین ضربه به معدود هنرمندانی وارد می‌شود که دنبال تولید کارهای ارزشمند و طبیعتاً پر هزینه‌اند. امروزه همین تعداد کم  نیز در حال کنار کشیدن خود از این گردونه هستند زیرا فعالیت‌شان هیچگونه توجیه اقتصادی ندارد. مثلاً منی که قبلاً در سال حداقل یک آلبوم میدادم با شرایط فعلی حتی هر سه، چهار سال هم نمی‌توانم یک آلبوم بیرون بدهم. این دانلود کردن‌های غیر مجاز دقیقاً مثل این است که کسی بیاید هر روز به منزل شما و یک شی را بردارد و ببرد . مردم متأسفانه نمی‌دانند که این پدیدة دانلود در حال بوجود آوردن چه فاجعه‌ای است و وقتی ما می‌گوییم ضرر تولیدکنندگان موسیقی ، فکر می‌کنند همة تولیدکنندگان موسیقی همین چند خواننده‌ای هستند‌ که با کنسرت‌هایشان در حال پول درآوردنند . ولی باید بدانند که اینطور نیست. جانِ کار، آهنگسازان و ترانه سرایانی‌اند که اگر نباشند همین خوانندگان محترم از زورِ نداشتن آهنگ و ترانه مجبور می‌شوند در کنسرت‌هایشان کاسة زر به دست گیرند و یار مبارک بادا بخوانند!

در پایان پاسخ استاد زولاند در برابر سوأل در مورد آلبوم بی‌کلام "ستاره‌های قطبی" که در سالهای گذشته با نام ایشان در داخل کشور عرضه شده جالب توجه بود:
برای خودم خیلی عجیب است که مسئولین چگونه برای کاستی که به نام من توزیع شده مجوز صادر ‌کردند در حالیکه حتی روح من هم از آن بی‌خبر بوده. متأسفانه یک عده کلاهبردار تحت عنوان شرکتی با سرقت دو کار بیکلامم که قبلاً  برای برای پر کردن انتهای کاست هایم از آنها استفاده کرده‌بودم و قرار دادن چند آهنگ دیگر که بعضاً حتی ربطی هم به کارهای من نداشت در کنار این دو آهنگ، کاستی به نام من به بازار عرضه کردند .اولاً این کارها به هیچ وجه اکسترامنتال نیست و در ثانی من هم اگر می‌خواستم روزی کار اکسترامنتال بکنم با این شکل و شمایل ضعیف و زشت انجام نمی دادم . متأسفانه از نام منی که برای تهیه یک اثر باید سه چهار سال زحمت بکشم ، از جگر وجان خودم بزنم و از زندگی زن و بچه ام وقت بگذارم  در داخل کشور توسط عده‌ای سودجو سوء استفاده می‌شود ولی در مقابل مسئولین ذیربط برای عمل ننگین این افراد مجوز قانونی صادر می‌کنند.

آهنگ "معراج را از اینجا و آهنگ "ایران ایران" را از اینجا بشنوید

آهنگ شهید ساخته ای است از شادروان استاد بابک بیات که ساخته هایش موجب شهرت بزرگانی مثل ستار ، داریوش ، ابی  و... شد. بابک بیات آهنگ سازی است که برخلاف خیلی از آهنگ سازان فقط خط ملودی را به خورد شنونده نمیدهد .آهنگسازی است آگاه  که وقتی حتی شنونده ای عامی کار او را میشنود .هارمونی آهنگ را با تمام سازها حس میکند. موسیقی او زنده است وجاری وبا شعر ارتباطی تنگاتنگ دارد. در این کار استاد نیز این نکات به خوبی احساس میشود واما مرحوم  مازیار این کار راطوری اجرا کرده که گویی گفتگویی است  با یک شهیدبر سر مزارش، غم نهفته در صدای او توانسته اثری بسیار مثبت بر روی کار بگذارد . استفاده از تحریرهای مناسب برای بیان حالت ماتم واندوه دلالت برآگاهی خواننده بر اثر دارد. وقتی این اثر را می شنوید انگار هر کسی از جانب خود مرثیه ای برای شهید میخواند چه مادری که فرزند از دست داده وچه کسی که هموطنش را بعنوان مقدس یک شهید از دست داده با این کار ارتباط می گیرد.وقتی که خواننده کاری را اجرا میکند میبایست حس وحال او مناسب با اثر اعمال شود تا نتیجه دهد واین حس وحال در تمام کارهایی که مرحوم مازیار انجام داده مشهود است.  نکنه ای دیگر که باید به ان اشاره کنم استفاده از سازهای بادی است در کنار سازهای زهی که رنگی  خاص به کار داده است. چیزی که آثار استاد بابک بیات را از ساخته های همقطارانش متمایز میکند برتری حس او در آهنگسازی است   به خاطر ندارم کاری را که استاد بابک بیات ساخته باشد اما در یادنمانده باشد . آثار ی چون شهر غم ، خانه به دوش ، بزرگ موندنی ، بانوی شرقی ، فریاد زیر آب و.... در عرصه ترانه وهمچنین موسیقی هایی که برای بیش از نود فیلم وسریال ساخته سریالهایی چون سلطان وشبان ، پهلوانان وفیلم هایی چون شکار ، مرسدس ، اتوبوس ، ریشه در خون و...

یاد هردو هنرمند از دست رفته گرامی و روحشان شاد باد.

این را هم خدمت دوستان عرض کنم   که در ماه شهریور در خدمت دوستان نخواهم بودو افتخار همنفسی با شما عزیزان را تا یک ماه ندارم . اما به امید خدا باز خواهم گشت و سعی خواهم کرد بهتر انجام وظیفه کنم .

دموی آهنگ شهید

خطوط اضافه

هرگاه نت ها از بالا و پایین حامل تجاوز کنند با استفاده از خطوط کوچک و موازی با حامل نوشته می شوند.

اگر خطوط اضافه در بالای حامل بالاتر از نت ها و در پایین حامل پایین تر از نت ها قرار گیرند ، تغییری در نام و صدای آنها نخواهند داد.

وزن

منظور از وزن در موسیقی  به کار بردن صداها و سکوت ها با امتدادهای مختلف است که از نظر زمان با یکدیگر متناسب باشند.

برای تعیین امتداد کششهای صداها هفت شکل معمول است به ترتیب زیر:

در واقع این تقسیم بندی  به این شکل است  یک گرد معادل با دو سفید  یا 4 سیاه یا 8 چنگ یا 16 دو لا چنگ یا 32 سه لا چنگ یا 64 چهار لا چنگ می باشد.

و یک سفید معادل با 2 سیاه یا 4 چنگ و... است.

ارزش گرد برحسب زمان قرار دادی است . یعنی ممکن است 2 یا 4 ثانیه کمتر یا بیشتر باشد. اما این را بگویم که مثلا اگر نت گرد در یک قطعه 8 ثانیه است نت سفید  4 سیاه 2 چنگ و به همین ترتیب ارزش یک نت نصف  نت قبلی  میشود.

طی سالهایی که از تولد موسیقی پاپ درایران می گذره ، در ایران ثابت شده که صداهایی که حس شرقی دارند وجنس ایرانی ماندگارترند، خوانندگانی مثل داریوش ، ستار ، مازیار ، از نسل قبل از انقلاب وخوانندگانی مثل معین وامید بعد از انقلاب صداهایی هستند که طرفداران بی شماری دارند . البته استثنایی مثل هنرمند ارجمند ابراهیم حامدی نیز وجود دارد که مورد بحث ما نیست. داریوش کارهایی دارد مثل صدایم کن، شب تار ، که سنتی کار شده و این هنرمند به خوبی ازپس این کار برآمده  ودر واقع وقتی این کار رو گوش میکنیم برخلاف بعضی از صداها که وقتی سنتی میخوانند یا پاپ هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارد . این کارها ایرانی صدا میدهند .در مورد ستار هم نیازی به تعریف وتمجید از تسلط ایشان به موسیقی سنتی نیست . و کارهای زیبایی  که ارائه دادند گواه این مطلب است. خواننده ای که من اعتقاد دارم توانایی هایی دارد که  خیلی از خوانندگان حال حاضر به گرد پای ایشان هم نخواهند رسید. در مورد مازیار هم من مطلبی رو اشاره کنم از جناب رامین فیرزوفر که می گفتند مازیار حتی  آهنگهای غربی را نیز با حس زیبای شرقی عالی اجرا میکرد. وحتی در آهنگی به اسم عادت نشان داده  که میتواند آهنگهای مختلفی را با حس وحال مختلف اجرا کند  خصیصه ای که هر خواننده ای  آن راندارد. سرگشته مازیار کاری است که در دستگاه همایون اجرا شده  بسیار زیبا کاری که  موزیک آن سالهای سال از تلویزیون ایران به عنوان تیتراژ یک سریال پخش میشد  اما هیچگاه کار به صورت کامل از صدا و سیما حتی الان که صدای او پس از سالها پخش میشود آن هم فقط از رادیو  شنیده  نشد. البته به غیر از این کار کارهای زیبایی مثل من وشمع، بت میخانه و.. دارد مازیار خواننده ای بود که علاوه برشناخت موسیقی اصیل خود وبا تکیه برآن موسیقی پاپ را هم زیبا اجرا میکرد با حسی شرقی ایرانی.

خوانندگانی که بعد از اتقلاب به موسیقی کشور تزریق شدند مثل  معین وامید نیز دارای خصیصه ایرانی بودن هستند . معین که خواننده ای برخواسته از مکتب اصفهان است مسلط به موسیقی سنتی است واین خصیصه در صدای او بسیار بارز است . وهمچنین امید که گرچه کارهایی صرفاً سنتی ندارد. اما از اولین کاری که ارائه داد حس شرقی در آن نمود می کرد وهمین خصیصه در او باعث شد که بر طرفداران او روزبه روز افزوده شود .البته ما در خوانندگان زن نیز بزرگانی مثل هایده داریم که در توانایی او هیچ شکی نیست . واجراهای زیبایی که از او به جا مانده  گواه این مطلب است. برتری خوانندگانی که موسیقی سنتی را به خوبی می شناسند بر خوانندگانی که تنها توانایی خواندن موسیقی پاپ را دارند کاملاً مشهود است . کاری رامثال میزنم از استاد گلپایگانی (آفرین دل) که ارکستراسیون غربی دارد وبسیار زیبا اجرا شده توسط این استاد مسلم آواز ایران میپرسم از شما که کدام خواننده پاپ میتواند این کار را به زیبایی استاد گلپایگانی اجرا کند. کاش که برخی از جوانان ایرانی  قدر این موسیقی ملی را بدانند که هرکس در این موسیقی پرورش یافته موفق تر از سایرین بوده  در واقع  آواز ایرانی  صدفی است که مروارید می پروراند. خوانندگانی مثل مازیار وسایرین که نام برده شد. شهرت و نامشان تکیه برموسیقی اصیل و ایرانی دارد.نمیدانم که چرا برخی میخواهند از این اصالت فرار کنند.

در پایان باید نوید دهم که به زودی وبلاگ  رنگ وبویی تخصصی تر درمورد معرفی آثار مازیار به خود خواهد گرفت. در ضمن عذر میخواهم از عزیزانی که تئوری موسیقی را دنبال میکنند پست بعدی اختصاص به ادامه تئوری دارد.